Wat als gezonde voeding niet genoeg is?

Vandaag trakteer ik jullie op een gastblog van Eva Witsel. Zij schrijft kritische en goed onderbouwde artikelen over alles wat met gezonde voeding te maken heeft, samen met heerlijke recepten. Ze is gepassioneerd, enthousiast en wil graag andere drukke moeders helpen bij het maken van gezonde keuzes. In dit artikel deelt ze haar tips voor als je je voeding al hebt aangepakt, maar er toch dingen zijn waardoor je je niet optimaal voelt. Geef haar dus een warm welkom!

Als je denkt aan het verbeteren van je gezondheid, is gezonder eten een logische stap om te maken. De zakjes met kant-en-klare saus gaan de deur uit, je leert de ‘clean fifteen’ en ‘dirty dozen’ uit je hoofd en zoekt wat heerlijke gezonde recepten uit om te proberen (op deze website vind je er veel!).

Maar wat als je allerlei veranderingen hebt doorgevoerd in je eetpatroon en je voelt je nog steeds niet fit?

Dan zijn er nog vele andere aspecten waaraan je kan werken om je gezondheid te verbeteren!

Er zijn veel redenen waarom beweging belangrijk is voor je. De belangrijkste is ‘use it or loose it’, als je niet beweegt worden je spieren (ook je hart) zwakker, wordt je lichaam stijf en als je ouder wordt, zul je vaker vallen omdat je evenwicht niet goed genoeg is.

Bewegen verbetert de werking van je immuunsysteem, verstevigt je botten, verbetert je humeur, vergroot je uithoudingsvermogen zodat je de volgende verdieping haalt als je een keer de trap moet nemen, helpt om op een gezond gewicht te blijven, houdt je soepel zodat je je eigen veters kunt blijven strikken, vermindert stress en zorgt dat je beter slaapt.

Dat beweging goed voor ons is, weten we eigenlijk allemaal wel. Maar de realiteit is dat we het grootste deel van de dag zitten. In de auto, op je werk en ’s avonds als je moe op de bank ploft. Het helpt niet dat de uren van een dag zo om vliegen met werken, het huishouden en de zorg voor de kinderen. Daar past geen rondje sportschool meer bij.

Maar kleine veranderingen kunnen al voor veel verbetering zorgen. Neem eens de fiets voor iets waar je normaal gesproken voor in de auto stapt. Of loop in plaats van de fiets te nemen. Wees degene die een paar keer per dag voor je collega’s wat te drinken haalt. Loop op je werk bij een collega langs in plaats van een email te sturen. Trek een sprintje naar het einde van de straat als je samen met je kinderen buiten loopt. Doe de zonnegroet  als je ’s ochtends uit bed komt. Balanceer op één been terwijl je je tandenpoetst.

Er zijn heel veel manieren om meer te bewegen die maar een beetje extra tijd kosten. Kijk eens wat jij aan extra beweging in je dag kunt inbouwen.

Grofweg heeft je lichaam twee standen:

De stressstand: fight or flight

De ontspanningsstand: rest and digest

Ons huidige leven levert enorm veel triggers om in de stressstand te schieten. Je belandt in de file terwijl je een belangrijke afspraak hebt, je voelt je schuldig omdat je de verjaardag van een goede vriendin bent vergeten, er zijn ontzettend veel oorzaken voor stress.

En het lastige is dat je lichaam geen goed onderscheid kan maken tussen stress van een leeuw die achter je aanzit of stress omdat je de gymtas niet kunt vinden en jullie te laat komen op school. Beide triggers geven een vergelijkbare reactie in je lichaam. Het is duidelijk dat het desastreus is voor je gezondheid als je je een groot deel van de dag voelt alsof er een leeuw achter je aan zit!

Het tegenovergestelde van de stressstand is de ontspanningsstand, ze sluiten elkaar uit. Je bent niet ontspannen terwijl je gestrest bent. En de ontspanningsstand is heel belangrijk. Dan heeft je lichaam namelijk de gelegenheid om je voeding goed te verteren, herstelwerkzaamheden uit te voeren en te rusten. Al deze zaken lopen verkeerd als je te weinig kunt ontspannen. Daarom word je vaak ziek als je een periode te veel stress hebt gehad.

Stressvermindering is dus belangrijk. Maar het is ook heel moeilijk. Tegen jezelf zeggen ‘Ik mag niet stressen, ik moet ontspannen, ik mag niet stressen!’ helpt niet echt…

Effectieve manieren om stress te verminderen zijn bijvoorbeeld mindfulness en meditatie, het hebben van voldoende en aangename sociale contacten, spelen en creatief zijn, lichaamsbeweging. En als we het dan toch nog even over voeding hebben: stressen over je eten is heel ongezond. Val vooral niet in de valkuil om te gespannen bezig te zijn met gezond eten. Perfectie is niet het doel!

Iedereen weet dat planten zonlicht nodig hebben, maar we denken er vaak niet zo over na dat *mensen* ook zonlicht nodig hebben 🙂

Zonlicht is belangrijk om vitamine D aan te maken en om je dag-en-nachtritme iedere dag een goede reset te geven. Je dag-en-nachtritme is vooral gebaat bij wat zonlicht in de ochtend. Het zorgt ervoor dat je lichaam een duidelijk signaal krijgt dat de dag is begonnen.

We komen tegenwoordig veel te weinig buiten. En als we de zon in gaan, dan smeren we eerst een dikke laag zonnebrandcrème waardoor alle UVB die nodig is om vitamine D te maken wordt tegengehouden.

Het goede nieuws is dat een paar minuutjes zon per dag al een heel verschil maakt! Dus loop even de tuin in terwijl je ’s ochtends je koffie drinkt, ga in de zon zitten terwijl je je lunch eet, zorg dat je eerst wat zonnestralen vangt voor je je insmeert met zonnebrandcrème. Dat zijn echt al grote verbeteringen.

Slapen is belangrijk omdat je lichaam terwijl je slaapt al het noodzakelijke onderhoud doet en reparaties uitvoert. Tijdens je slaap maak je groeihormonen (ook noodzakelijk voor volwassenen), het zorgt de volgende dag voor een beter geheugen, beter probleemoplossend vermogen, je bent emotioneel stabieler, en beter toegerust voor lichamelijke inspanning en je kan ook nog beter tegen stress! ’s Nachts is je immuunsysteem het actiefst, dus als je minder vatbaar wil zijn voor virussen zorg je dat je lekker kunt slapen.

Een slaapgebrek verhoogt je kans op: verminderde weerstand, overgewicht, verminderde cognitieve vaardigheden, mentale instabiliteit (van angststoornissen tot PTSD en depressie), allerlei ontstekingsreacties en een kortere levensduur.

Heb je hormoongerelateerde gezondheidsproblemen? Dan is goed slapen des te belangrijker. Eén van je belangrijke hormoonsystemen is namelijk je dag-en-nachtritme. Stressvermindering en een goede nachtrust horen bij iedere goede aanpak van hormonale problemen.

Goede eerste stappen die je kunt nemen voor een betere nachtrust zijn: zorg dat je tussen de 7-9 uur per nacht kunt slapen, ga iedere dag rond dezelfde tijd naar bed, maak je slaapkamer zo donker mogelijk en zorg voor voldoende ontspanning overdag.

Je gezondheid structureel verbeteren doe je niet in een dag. Dat hoeft ook niet. En erger nog, als je het gaat proberen raak je waarschijnlijk al snel zo gefrustreerd en gedemotiveerd dat je het opgeeft. Pak iets kleins op dat je leuk lijkt en waarvan je denkt dat het goed voor je zal zijn. En als dat een ingebakken gewoonte is geworden, pak je weer iets nieuws op. Met kleine stapjes kom je er het snelst!

Kijk voor meer artikelen van Eva op haar website.