Je hebt misschien weleens gehoord van intuïtief eten. Het klinkt eenvoudig: luisteren naar je lichaam en eten wanneer je honger hebt. Maar in de praktijk is het natuurlijk iets ingewikkelder. Want hoe weet je eigenlijk of je echt honger hebt? En wat doe je als je vooral trek hebt in iets lekkers?
Intuïtief eten draait niet om een nieuw dieet, calorieën tellen of bepaalde voedingsmiddelen verbieden. Het gaat juist om het ontwikkelen van een ontspannen relatie met eten en het opnieuw leren herkennen van de signalen van je lichaam. Honger, verzadiging, smaak en behoefte spelen daarbij allemaal een rol.
Dat betekent overigens niet dat je voortaan alleen maar hoeft te eten waar je op dat moment zin in hebt. Intuïtief eten gaat juist ook over bewust omgaan met voeding, zorgen voor voldoende voedingsstoffen en leren begrijpen waarom je eet.
Wat betekent intuïtief eten precies?
Bij intuïtief eten probeer je minder vanuit vaste regels te eten en meer vanuit de signalen van je lichaam. In plaats van bijvoorbeeld te denken dat je na een bepaald tijdstip niets meer mag eten, kijk je naar wat je lichaam aangeeft.
Heb je honger? Dan eet je.
Ben je voldoende verzadigd? Dan hoef je niet per se je bord leeg te eten.
Heb je zin in iets lekkers? Dan mag daar ruimte voor zijn.
Het doel is niet om ieder hongergevoel perfect te kunnen verklaren. Het gaat erom dat je steeds beter leert herkennen wat er gebeurt.
Dat kan best lastig zijn wanneer je jarenlang gewend bent geweest om volgens regels te eten. Misschien heb je geleerd dat je ontbijt, lunch en avondeten op vaste tijden moet eten. Of je hebt bepaalde voedingsmiddelen altijd gezien als “goed” of “slecht”.
Intuïtief eten probeert daar meer flexibiliteit in te brengen.
Een belangrijk onderdeel daarvan is het loslaten van het idee dat sommige voedingsmiddelen verboden zijn. Wanneer je jezelf bijvoorbeeld voortdurend vertelt dat chocolade niet mag, kan de behoefte eraan juist groter worden. Door voedingsmiddelen niet automatisch als verboden te zien, kan eten uiteindelijk minder beladen worden.
Dat betekent natuurlijk niet dat chocolade ineens een basisvoedingsmiddel wordt. Een gezond voedingspatroon bestaat nog steeds voornamelijk uit voedzame en gevarieerde producten.
Het verschil zit vooral in de manier waarop je ermee omgaat.
Hoe werkt intuïtief eten in de praktijk?
Intuïtief eten klinkt misschien alsof je simpelweg je gevoel moet volgen, maar het vraagt juist om aandacht. Je gaat bewuster kijken naar je honger, verzadiging, voorkeuren en eetgewoonten.
Een goede eerste stap is om jezelf vóór het eten af te vragen of je daadwerkelijk honger hebt.
Je kunt bijvoorbeeld letten op signalen zoals een lege maag, een knorrende maag, minder energie of moeite met concentreren. Het Voedingscentrum beschrijft honger als een signaal van het lichaam dat ontstaat wanneer je behoefte hebt aan energie en voedingsstoffen.
Maar probeer ook tijdens het eten aandacht te houden voor verzadiging.
Je hoeft niet te wachten tot je helemaal vol zit. Een maaltijd kun je bijvoorbeeld even onderbreken om te voelen hoe je je voelt. Heb je nog honger of eet je vooral omdat het eten er nog ligt?
Dat klinkt eenvoudig, maar het kan verrassend moeilijk zijn wanneer je gewend bent om altijd je bord leeg te eten.
Eten zonder schuldgevoel
Een ander belangrijk onderdeel is dat je jezelf niet voortdurend veroordeelt om wat je eet.
Heb je een keer een stuk taart gegeten? Dan hoef je de volgende dag geen maaltijd over te slaan.
Heb je ’s avonds chips gegeten? Dan betekent dat niet dat je hele eetpatroon ongezond is.
Een gezond voedingspatroon wordt bepaald door het geheel en niet door één product of één maaltijd.
Door voedsel minder in te delen als “goed” en “slecht”, kun je voorkomen dat één keuze meteen voelt als een mislukking. Dat kan helpen om rustiger met eten om te gaan.
Maar hoe zit het dan met gezond eten?
Dit is misschien wel een van de grootste misverstanden over intuïtief eten.
Intuïtief eten betekent niet dat je alleen maar koek, snoep en fastfood eet omdat je daar toevallig zin in hebt.
Je lichaam heeft verschillende voedingsstoffen nodig. Groenten, fruit, volkorenproducten, peulvruchten, noten en verschillende eiwitbronnen passen daarom gewoon binnen een intuïtieve manier van eten.
Het gaat erom dat je die kennis combineert met wat je lichaam aangeeft.
Stel dat je enorme trek hebt in een salade. Dan eet je een salade.
Heb je behoefte aan een stevige maaltijd na een actieve dag? Dan kan een maaltijd met aardappelen, groenten en een eiwitbron beter passen.
En heb je na het eten zin in een klein stukje chocolade? Dan kan dat prima.
Intuïtief eten is dus niet hetzelfde als willekeurig eten.
Hoe leer je intuïtief eten?
Wanneer je gewend bent om veel regels rondom eten te hebben, kan het even duren voordat je de signalen van je lichaam weer goed herkent.
Begin daarom klein.
Probeer bijvoorbeeld één maaltijd per dag zonder televisie, telefoon of computer te eten. Neem de tijd om te proeven en let op hoe je je tijdens de maaltijd voelt.
Vraag jezelf na afloop af hoe verzadigd je bent. Niet om jezelf een cijfer te geven, maar om bewust te worden van je gevoel.
Ook een eenvoudig eetdagboek kan helpen. Niet om calorieën of grammen bij te houden, maar om patronen te ontdekken.
Schrijf bijvoorbeeld op:
- wanneer je eet;
- of je vooraf honger had;
- hoe je je voelde;
- wat je hebt gegeten;
- hoe verzadigd je daarna was.
Na een paar dagen kunnen bepaalde patronen zichtbaar worden. Misschien merk je dat je vooral zonder honger eet wanneer je gestrest bent. Of dat je ’s avonds veel trek hebt omdat je overdag te weinig hebt gegeten.
Daar kun je vervolgens iets mee.
Ook regelmaat kan belangrijk zijn. Wanneer je regelmatig maaltijden overslaat, wordt het lastiger om onderscheid te maken tussen normale honger en enorme trek doordat je al langere tijd niets hebt gegeten.
Zorg daarom voor een basis van gevarieerde maaltijden. Volgens het Voedingscentrum is variatie belangrijk om verschillende voedingsstoffen binnen te krijgen. De Schijf van Vijf kan daarbij een praktische basis vormen.
Intuïtief eten betekent dus niet dat je alle kennis over voeding overboord gooit. Je gebruikt juist je kennis én de signalen van je lichaam.
Daarbij is geduld belangrijk. Wanneer je jarenlang gewend bent geweest om te eten volgens regels, is het logisch dat je niet binnen een paar dagen precies weet wanneer je honger hebt of wanneer je genoeg hebt gegeten.
Het kan ook voorkomen dat je een maaltijd eet terwijl je niet echt honger hebt. Dat hoeft geen probleem te zijn. Eten heeft ook een sociale functie. Je kunt bijvoorbeeld samen met vrienden uit eten gaan of tijdens een verjaardag taart eten, ook wanneer je op dat moment niet enorm veel honger hebt.
Intuïtief eten draait daarom niet om perfect luisteren naar ieder signaal. Het draait om bewustwording, flexibiliteit en een ontspannen manier van omgaan met voeding.
Je leert steeds beter luisteren naar je lichaam, terwijl je tegelijkertijd rekening houdt met wat je lichaam nodig heeft.
En misschien is dat uiteindelijk de grootste winst: eten wordt minder een kwestie van regels en schuldgevoel en meer iets waar je bewust en met plezier mee kunt omgaan. Benieuwd hoe je beter leert luisteren naar je lichaam tijdens het eten? In deze blog ontdek je hoe je hongersignalen en verzadiging beter kunt herkennen.
