Agavesiroop: Hoe zit het nou eigenlijk?

Geregeld krijg ik vragen van mensen over hoe ik over agavesiroop denk. Tot ongeveer een anderhalf jaar geleden gebruikte ik namelijk nog geregeld agavesiroop in recepten. Dit kwam omdat mijn therapeut agave aanraadde als vervanger voor suiker. Dit is mij ontzettend goed bevallen en hielp mij enorm bij het overstappen van bewerkte vulling naar gezonde, pure voeding.

Toch is er de laatste tijd veel controverse rondom agave ontstaan. Het zou te bewerkt zijn, teveel fructose bevatten en daarom potentieel gevaarlijk kunnen zijn bij regelmatige consumptie. Er wordt dan verwezen naar documentaires uit de VS waarin duidelijk gewaarschuwd wordt tegen fructose. Ook in Nederland is er het e.e.a. over geschreven en deze artikelen worden mij dan doorgestuurd met de vraag hoe ik daar over denk. Meestal reageerde ik dan dat het inderdaad meer bewerkt is dan bijvoorbeeld kokosbloesemsuiker en dat het daarom beter is zoveel mogelijk te beperken of te vermijden als je je daar lekkerder bij voelt. Maar eigenlijk schiet dit antwoord te kort.

Een aantal nummers op een rij

• Agavesiroop bestaat voor 55 – 90% uit fructose. Ter vergelijking bevat glucose-fructosestroop maximaal 50% fructose en ongeveer honing 40%.
• Vanwege het percentage fructose, heeft agavesiroop een relatief lage glycemische index: 2 eetlepels agave hebben een GI van 30. De GI van gewone tafelsuiker is 65 en honing 58. 
• Agavesiroop is ongeveer 1,5 keer zoeter dan tafelsuiker. Je kan dus met minder toe om eenzelfde zoete smaak te krijgen. 

Gezondheidsrisico’s agave?
Het is vanwege de hoge fructose concentratie dat agave onder vuur ligt. Een hoge fructose inname wordt geassocieerd met o.a. leververvetting, verhoogd LDL cholesterol en obesitas. Vermijden dus, dat agave! Want het laatste dat we willen, is denken dat we een goed middel in huis hebben terwijl we ons er eigenlijk een vroeg graf mee in jagen.

Maar is deze gedachte correct? Zijn de conclusies die getrokken worden over het verband tussen fructose en bovengenoemde ziekten correct?

Dat is nog maar zeer de vraag. De conclusies zijn namelijk grotendeels gebaseerd op onderzoeken met ratten en deze zijn helaas niet representatief voor mensen. Verder wordt er nooit genoemd bij HOEVEEL consumptie deze klachten ontstaan.

Zo wordt obesitas in de VS nog wel eens gelinkt aan de hoge High Fructose Corn Syrup gelinkt. Echter, onderzoeken kunnen dit niet bevestigen. Gemiddeld blijkt de Amerikaan ongeveer 50 gram fructose per dag binnen te krijgen en dan voornamelijk via slecht voedsel. Is het dus fructose die het overgewicht veroorzaakt of het slechte eetpatroon?

Hetzelfde geldt ook voor hoge bloeddruk en fructose consumptie. Wederom moesten de onderzochte testpersonen meer dan 200 gram fructose nuttigen eer er een verandering in de bloeddruk optrad. Dit zijn hoeveelheden die de gemiddelde persoon nooit per dag zal eten. En als je echt zoveel zou eten, is er iets fundamenteels mis met je eetpatroon. Kip en ei verhaal dus.

Wat is het probleem dan met agave?
Het enige probleem dat ik kan zien, is dat het verwerkingsproces van agave ervoor zorgt dat er veel enzymen en mineralen die van nature in de agave plant zitten, verloren gaan. Vergelijk agave met honing of melasse en het bevat nauwelijks nog antioxidanten. Je hebt dus een sterk bewerkt product in handen en dat is nooit goed. Maar om de consumptie van agave zo sterkt en stellig te linken aan bovengenoemde en nog vele andere gezondheidsklachten te linken, vind ik overdreven.

Ten eerste worden er geen hoeveelheden genoemd wanneer agavesiroop dus slecht voor de gezondheid zou worden. (Hoeveel moet je er per dag van nuttigen om gevaar te lopen?)
Ten tweede zijn de conclusies ook niet altijd correct omdat die gebaseerd zijn op onvolledige of niet relevantie onderzoeken (Mensen zijn geen ratten en er zijn ook onderzoeken waarin de relatie tussen fructose en genoemde klachten alleen onder bijzondere omstandigheden waar blijken te zijn)

Is agave dan toch een goed alternatief?
Dat hangt af van de consumptie. Als je het als dagelijkse vervanger gebruikt voor suiker of zoetstof, zou ik je aanraden uit te wijken naar een minder bewerkt zoetmiddel als honing of kokosbloesemsuiker. Maar als je een flesje in de kast hebt staan en daar eens per maand een lekkere cake mee maakt of de traktatie voor je kind mee zoet, zie ik het gevaar er echt niet van in.

Vergeet niet: Zelfs water is giftig!

Maar bij hoeveel? Waak er dus voor wanneer angst ingezet wordt bij het maken van statements. Vraag jezelf dan af wat de werkelijke onderbouwing daarvoor is.

Conclusie
Fructose kan maar heel moeilijk gelinkt worden met verhoogde bloeddruk, vetzucht, verhoogde eetlust, verhoogd urinezuur en leververvetting. Vaak lijkt de ware boosdoener een slecht dieet te zijn. Het kan ietwat afgedwongen worden door enorme hoeveelheden fructose te nuttigen (meer dan 200 gram per dag), maar dit is niet een realistische afspiegeling van wat men dagelijks eet. Zelfs bij een zeer slecht dieet komt men nauwelijks aan dit soort hoeveelheden. Het is dus niet correct om agave dit soort slechte eigenschappen toe te schrijven.

Echter, veel agavesiropen in de winkel zijn sterk bewerkt en arm aan voedingsstoffen die nodig zijn om goed verwerkt te kunnen worden in het lichaam. Het is vaak ook onduidelijk of je een echt ‘rauwe’ agavesiroop of een sterk bewerkte hebt. Als je op zoek bent naar een zoetmiddel voor elke dag, zou ik het om die reden vermijden en kiezen voor meer onbewerkte zoetmiddelen. Dit staat dus los van gezondheidsoverwegingen. Elk sterk bewerkt product moet met mate gegeten worden, dat geldt ook voor producten die je in de natuurvoedingswinkel kan kopen.

Blijf dus kritisch!

Bronnen
Wikipedia
European Food Information Council
Praktijk Advance
Chivo Fructose deel 1
Chivo Fructose deel 2
Total Antioxidants contents
Fructose content