Vitamine D wordt in je lichaam alleen bij een zonkracht van 3 of meer aangemaakt. Vitamine D staat erg in de belangstelling omdat het bescherming biedt tegen tal van ziekten en aandoeningen.
De zonkracht is een maat voor de hoeveelheid ultraviolette straling (UV) in het zonlicht die de aarde bereikt. Het UV-zonlicht neemt toe naarmate de zon hoger staat en varieert met de seizoenen en het moment van de dag. Warmte heeft geen invloed: op een koele zonnige dag kan de zonkracht even sterk of sterker zijn dan op een warme dag. Wel is de hoeveelheid UV afhankelijk wolken, vocht of stof in de atmosfeer en van de hoeveelheid ozon. De ozonlaag op grote hoogte in de atmosfeer beschermt het aardoppervlak tegen UV
Onderzoek toont aan dat vitamine D een beschermende rol speelt tegen allerlei ziekten en aandoeningen. De aanmaak van de ‘zonlicht’ vitamine D verloopt stapsgewijs. Een onzichtbaar onderdeel van zonlicht, UV-B genaamd, wordt in onze huid tot vitamine D gevormd. De lever zet de vitamine D om in een andere stof, genaamd calcidiol. Deze stof kan als voorraad in ons lichaam opgeslagen worden. Calcidiol is eigenlijk opgeslagen zonlicht.
Vitamine D alleen bij zonkracht 3 of hoger
In onze huid kan alléén vitamine D aangemaakt worden als er tenminste een zonkracht 3 is. Zonkracht geeft aan hoeveel UV er in het zonlicht aanwezig is. Een zonkracht van 3 of meer meten wij in Nederland vooral van juni tot september. Kijk op de zonnekrachtmeter en je ziet of je vandaag vitamine D aanmaakt! Je moet dan wel met een blote huid, het liefst liggend, ongeveer een half uur in de zon zijn.
Vitamine D productie verlaagd door bewolking en zonnebrandcrème
Bewolking, smog en vocht verminderen de hoeveelheid UV-B in het zonlicht en daarmee hoeveel vitamine D we kunnen aanmaken. Zonnebrandcrème verlaagt de vitamine D productie al snel met 98%
Gemiddelde zonkracht in Nederland (bron RIVM)
Wanneer is er voldoende zonkracht in Nederland?
In de grafiek zien we de gemiddelde zonkracht per maand in Nederland van de afgelopen 10 jaar. In de blauwe balk is zichtbaar gemaakt dat alleen in de zomer en late lentemaanden er voldoende zonkracht aanwezig is om vitamine D aan te maken.
Huidkanker
Sinds midden 70-er jaren is er een sterkte toename van melanomen (huidkanker). Het wordt sindsdien aanbevolen om uit de zon te blijven en chemische zonbeschermingsmiddelen met zonfactor te gebruiken om het risico hierop te verminderen. Ondanks de aanbevelingen en het gebruik van zonnebrandcreme is het aantal mensen dat door melanoma overlijdt blijven stijgen. De meeste zonbeschermingsmiddelen blokkeren UV-B straling maar niet UV-A straling dat zo Ìn 90-95% is van de ultra violette energie in het zonnesysteem. Er zijn duidelijke aanwijzingen dat melanomen en basaalcelkankers veroorzaakt kunnen worden door zonnestraling anders dan UV-B.
Er is geen bewijs voor het feit dat de zon melanoom veroorzaakt of zonbeschermingsmiddelen het voorkomen. Mensen die binnen werken hebben een grotere kans op de ziekte dan mensen die buiten werken. Ook ontstaan melanoma op delen van het lichaam die minder aan de zon bloot staan, zoals borst en benen.
In Europa komen melanoma meer voor op de noordelijke breedtegraad waar beduidend minder zon is. Mensen die altijd in de zon leven hebben beduidend minder kans om de ziekte te ontwikkelen. Tekort aan zonlicht zorgt ongetwijfeld voor veel meer ziektes en overlijden dan aan véél zonlicht.
In dat geval zijn zonbeschermingscremes niet alleen ineffectief tegen kanker,
ze stimuleren juist ziektes omdat ze de opname van vitamine-D via de huid tegen gaan.
Voordelen van zonlicht en vitamine-D
Botten: voorkomt osteoporose en osteomalacie.
Cellulair: voorkomt verschillende kankers
Organen: voorkomt hartziekten en beroerte
Auto-immuun: voorkomt verschillende auto-immuunziekten
Mentaal: verbetert het gevoel van ‘goed voelen’ en slaap
Uiteraard kun je zelf vitamine D heel goed aanvullen door middel van een supplement. Door dagelijks preventief 2000 IE vitamine D in te nemen verklein je de kans op o.a. osteoporose en verschillende auto-immuunziekten.
En dan nog wat…
Het is zeker wel mogelijk om van binnen uit je beter te beschermen tegen zonnebrand. Dit kan door middel van lycopeen. Lycopeen komt van nature veel voor in o.a. tomaten. En tomatenpuree spant de kroon vanwege de geconcentreerde vorm. Door dagelijks 55 gram tomatenpuree te nuttigen, verhoog je de bescherming van je huid met 30%.
Wil je toch liever smeren, kies dan voor een zonnebrandcreme op natuurlijke of minerale basis te koop bij De Weegschaal. Een aantal interessante artikelen hierover kun je hier lezen en hier lezen. Ook kun je je na de tijd insmeren met kokosolie om zo een (licht-) verbrand huidje te kalmeren. Beter is het om niet langdurig in de zon te liggen of luchtige kleding te dragen die je huid bedekt. Denk aan de mensen die in de woestijn leven!
Met andere woorden, zon met met verstand!
