Suiker is overal. In koekjes, frisdrank, sausjes en zelfs in ‘gezonde’ ontbijtgranen. Maar niet alle suiker is hetzelfde. Vooral toegevoegde suiker staat de laatste jaren volop in de belangstelling. Wat is het precies? Wat doet het met je lichaam? En hoe kun je er verstandig mee omgaan?
Wat zijn toegevoegde suikers?
Toegevoegde suikers zijn suikers die tijdens het productieproces aan producten worden toegevoegd. Denk aan rietsuiker, glucosestroop, honing of agavesiroop. Ze worden toegevoegd om smaak, structuur of houdbaarheid te verbeteren. In tegenstelling tot natuurlijke suikers – die bijvoorbeeld in fruit of zuivel zitten – leveren ze vaak weinig tot geen voedingsstoffen.
Eerlijk? Deze suikers dragen niets bij aan je gezondheid. Ze geven energie, maar verder eigenlijk niks.
Waarom is toegevoegde suiker een probleem?
Zoals je misschien al weet, eet de gemiddelde Nederlander véél meer suiker dan goed voor hem is. En dat merk je. Te veel toegevoegde suiker verhoogt de kans op:
- Gewichtstoename
- Insulineresistentie en diabetes type 2
- Hart- en vaatziekten
- Tandbederf
Ook draagt een hoge suikerinname bij aan vermoeidheid, stemmingswisselingen en een grotere drang naar nóg meer suiker. Suiker laat je bloedsuikerspiegel snel stijgen, gevolgd door een dip. En dan wil je weer meer. Een vicieuze cirkel dus.
Hoeveel toegevoegde suiker per dag?
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) adviseert om niet meer dan 10% van je dagelijkse energie-inname uit toegevoegde suikers te halen. Voor een gemiddelde volwassene komt dat neer op ongeveer 50 gram per dag. Wil je extra gezond leven? Dan is 25 gram een betere richtlijn.
Zelf probeer ik altijd rond de 20 gram te blijven. Dat lukt prima als je bewuste keuzes maakt.
Waar zit het in verstopt?
Je verwacht het misschien in koek en snoep, maar ook in:
- Yoghurt met smaakje
- Vruchtensappen
- Kant-en-klare maaltijden
- Mueslirepen
- Sauzen en dressings
Het probleem? Veel van deze producten lijken gezond, maar bevatten verborgen suikers. Daarom: altijd even het etiket checken. Echt, het went sneller dan je denkt.
Het effect van suiker op je hersenen
Suiker activeert het beloningscentrum in je hersenen. Dat geeft een prettig gevoel, maar kan ook verslavend werken. Vooral kinderen zijn hier gevoelig voor. Daarom is het slim om van jongs af aan bewuste keuzes te maken. Je doet jezelf én je kind er een groot plezier mee.
Tips om minder suiker te eten
- Drink water in plaats van frisdrank of sap
- Kies voor natuurlijke tussendoortjes zoals fruit of noten
- Lees etiketten en vermijd ingrediënten als ‘glucosestroop’, ‘dextrose’ of ‘fructosestroop’
- Maak zelf sauzen en dressings
- Wees kritisch bij ‘light’ of ‘gezonde’ producten – ze bevatten vaak verborgen suikers
Eenvoudige stappen, groot effect. Probeer het maar eens een week. Je merkt het verschil.
Verschil tussen natuurlijke en toegevoegde suikers
Natuurlijke suikers komen van nature voor in producten zoals fruit (fructose), melk (lactose) en groenten. Ze worden vaak geleverd samen met vezels, vitamines en mineralen. Daardoor worden ze langzamer opgenomen door het lichaam, wat minder pieken in je bloedsuikerspiegel veroorzaakt.
Toegevoegde suikers daarentegen worden tijdens de productie aan voeding toegevoegd. Ze leveren snelle energie, maar geen nuttige voedingsstoffen. Het verschil zit hem dus vooral in de context waarin de suiker voorkomt: natuurlijk in een voedzaam geheel, of toegevoegd aan een bewerkt product zonder extra gezondheidswaarde.
