Je kent het misschien wel: je hebt eigenlijk geen honger, maar toch loop je naar de keuken. Je opent de koelkast, kijkt wat rond en pakt uiteindelijk iets lekkers. Niet omdat je maag knort, maar omdat je even iets wilt doen. Eten uit verveling komt veel vaker voor dan je misschien denkt.
Voedsel kan namelijk niet alleen een reactie zijn op lichamelijke honger. Eten kan ook gekoppeld zijn aan gewoontes, emoties, ontspanning en bepaalde momenten van de dag. Wanneer er weinig te doen is, kan een snack ineens een makkelijke manier zijn om jezelf bezig te houden of een prettig momentje te creëren.
Het goede nieuws is dat je jezelf dit gedrag niet hoeft te verbieden. Door eerst te leren herkennen wanneer je uit verveling eet, ontstaat er ruimte om bewuster te kiezen.
Hoe herken je eten uit verveling?
Het lastige aan eten uit verveling is dat het soms behoorlijk op gewone trek kan lijken. Je hebt zin in iets, denkt aan eten en misschien voelt het zelfs alsof je iets nodig hebt. Toch zijn er vaak verschillen tussen lichamelijke honger en de behoefte om iets te eten omdat je je verveelt.
Bij echte honger bouwt het hongergevoel meestal geleidelijk op. Je maag kan beginnen te rommelen en je kunt merken dat je energie afneemt. Vaak staat niet één specifiek voedingsmiddel centraal: je zou bijvoorbeeld ook een normale maaltijd of boterham kunnen eten.
Bij eten uit verveling kan het juist ineens opkomen. Je hebt bijvoorbeeld net gegeten, maar een half uur later zit je op de bank en krijg je zin in chips, chocolade of koekjes. Vaak gaat het dan om iets specifieks.
Let op het moment waarop de trek ontstaat
Een handige eerste stap is kijken naar het tijdstip en de situatie.
Eet je vooral wanneer je:
- alleen thuis bent?
- televisie kijkt?
- op je telefoon zit te scrollen?
- thuiswerkt en even pauze wilt?
- ’s avonds op de bank zit?
- niets gepland hebt?
- je verveelt of weinig energie hebt?
Dat betekent niet automatisch dat je op die momenten niet mag eten. Het laat alleen zien dat er mogelijk een patroon aanwezig is.
Vraag jezelf één simpele vraag
Wanneer je ineens zin krijgt om iets te eten, kun je jezelf afvragen:
“Heb ik honger, of wil ik eigenlijk iets anders?”
Misschien wil je even pauze. Misschien ben je moe. Misschien zoek je afleiding of gezelligheid. Of misschien heb je simpelweg zin in een lekkere snack.
Alle antwoorden zijn waardevolle informatie. Het doel is niet om jezelf vervolgens te vertellen dat je niets mag eten. Het doel is om te weten waarom je iets wilt eten.
Waarom zorgt verveling ervoor dat je wilt eten?
Eten is een gemakkelijke manier om een saai moment te doorbreken. Het kost weinig moeite, is vaak direct beschikbaar en geeft je zintuigen iets om zich op te richten.
Een snack heeft bovendien verschillende eigenschappen die aantrekkelijk kunnen zijn. Je krijgt een smaakprikkel, je bent even bezig met pakken en eten en het kan een klein rustmoment creëren.
Daarom kan een gewoonte ontstaan. Stel dat je iedere avond rond acht uur op de bank gaat zitten met iets lekkers. Na verloop van tijd kan je brein dat moment gaan koppelen aan eten. Je hoeft dan niet per se honger te hebben om automatisch naar de keuken te lopen.
Verveling en gewoonte kunnen door elkaar lopen
Niet ieder moment waarop je zonder honger eet, komt puur door verveling. Vaak spelen verschillende dingen tegelijkertijd.
Je kunt bijvoorbeeld moe zijn na een lange werkdag en daardoor behoefte hebben aan ontspanning. Omdat je gewend bent om tijdens het televisiekijken iets te eten, pak je automatisch een snack.
Ook emoties kunnen een rol spelen. Stress, verdriet of frustratie kunnen ervoor zorgen dat eten aantrekkelijker wordt. Daarom is het nuttiger om nieuwsgierig te kijken naar je eetmomenten dan om ieder eetmoment zonder honger als “slecht” te bestempelen.
Je omgeving maakt verschil
Ook wat er om je heen gebeurt, kan invloed hebben op je eetgedrag. Als koekjes, chocolade en chips voortdurend zichtbaar op het aanrecht staan, is de stap om iets te pakken klein.
Je kunt het jezelf daarom makkelijker maken door snacks niet voortdurend in het zicht te leggen. Niet omdat je ze niet mag eten, maar omdat je minder vaak automatisch wordt herinnerd aan eten.
Een fruitschaal in het zicht zetten en snacks in een kast bewaren kan bijvoorbeeld al verschil maken.
Wat kun je doen als je uit verveling wilt eten?
Het doel is niet om iedere snack te vervangen door een gezonde snack. Soms wil je gewoon iets lekkers eten en daar is niets mis mee. Het kan wel helpen om eerst een korte pauze in te bouwen.
Wacht even voordat je iets pakt
Wanneer je merkt dat je naar de keuken wilt lopen, wacht dan bijvoorbeeld vijf minuten.
Drink een glas water, zet thee of loop even naar buiten. Daarna kun je opnieuw voelen of je nog steeds iets wilt eten.
Is de trek er nog? Dan kun je er bewust voor kiezen om iets te eten.
Is de behoefte verdwenen? Dan was het misschien vooral de behoefte aan afleiding of een pauzemoment.
Maak een lijst met alternatieven
Het kan helpen om vooraf een lijstje te maken met dingen die je leuk vindt om te doen wanneer je je verveelt.
Denk bijvoorbeeld aan:
- even naar buiten wandelen
- een boek lezen
- muziek luisteren
- een telefoontje plegen
- een hobby oppakken
- een korte opruimklus doen
- een kop thee maken
- een puzzel maken
- een serie kijken zonder automatisch iets te snacken
- even rustig zitten zonder iets te hoeven doen
Het klinkt eenvoudig, maar juist dat is de bedoeling. Je hoeft verveling niet altijd op te lossen met iets groots.
Maak van snacken een bewuste keuze
Stel dat je ’s avonds geen honger hebt, maar wel ontzettend veel zin hebt in chocolade. Je kunt dan besluiten om een stukje chocolade te nemen.
Leg het op een bordje, ga zitten en eet het bewust. Proef de chocolade en geniet ervan.
Dat is iets anders dan gedachteloos een hele reep meenemen naar de bank en pas later ontdekken dat hij op is.
Bewust eten betekent dus niet automatisch minder eten. Het betekent vooral dat je beter weet wat je doet.
Kijk naar je dagelijkse ritme
Wanneer verveling vaak voorkomt, kan het interessant zijn om te kijken naar je dagindeling. Heb je weinig afwisseling? Zit je veel achter een scherm? Zijn je avonden altijd hetzelfde?
Soms helpt het al om bewust meer kleine activiteiten in je dag te plannen. Een wandeling na het eten, een hobby, sporten of regelmatig afspreken met iemand kan ervoor zorgen dat eten minder vaak de standaard bezigheid wordt.
Het gaat uiteindelijk niet om het volledig stoppen met eten wanneer je geen lichamelijke honger hebt. Dat zou ook niet realistisch zijn. Eten is namelijk veel meer dan alleen brandstof. We eten ook tijdens sociale momenten, feestjes en gezellige avonden.
De belangrijkste stap is dat je het verschil leert herkennen tussen lichamelijke honger, trek en de behoefte aan afleiding.
De volgende keer dat je merkt dat je iets wilt eten terwijl je net gegeten hebt, probeer dan even te pauzeren. Vraag jezelf af of je honger hebt of eigenlijk behoefte hebt aan iets anders.
Misschien blijkt dat je gewoon zin hebt in een snack. Dan kun je daar bewust van genieten. Misschien ontdek je dat je vooral verveeld bent en liever iets anders wilt doen.
Door die kleine pauze steeds vaker in te bouwen, wordt eten minder automatisch. En juist daardoor kun je stap voor stap bewuster omgaan met je eetgedrag. Benieuwd wat mindful eten is en hoe het helpt bij bewuster eten? In deze blog ontdek je hoe je met meer aandacht van je maaltijden kunt genieten.Benieuwd wat mindful eten is en hoe het helpt bij bewuster eten? In deze blog ontdek je hoe je met meer aandacht van je maaltijden kunt genieten.
