Je hebt net gegeten en merkt dat je eigenlijk best vol zit. Toch pak je nog een stukje kaas, neem je een toetje of blijf je van de snacks op tafel eten. Je weet misschien zelfs dat je genoeg hebt gehad, maar toch ga je door. Waarom gebeurt dat?
Dooreten terwijl je eigenlijk al verzadigd bent, heeft lang niet altijd te maken met een gebrek aan wilskracht. Eten wordt namelijk door veel meer bepaald dan alleen lichamelijke honger. Gewoontes, afleiding, de hoeveelheid eten die voor je staat, stress en de smaak van voedsel kunnen allemaal invloed hebben op hoeveel je uiteindelijk eet.
Ook kan het zijn dat je lichaam al signalen van verzadiging geeft, maar dat je daar op dat moment simpelweg minder aandacht voor hebt. Je bent bijvoorbeeld televisie aan het kijken of eet gezellig met anderen. Daardoor merk je minder goed wanneer het moment van “genoeg” eigenlijk al bereikt is.
Door te begrijpen waarom je soms blijft eten, kun je gemakkelijker ontdekken welke situaties bij jou een rol spelen.
Waarom ga je door met eten terwijl je al vol zit?
Verzadiging is niet simpelweg een knop die aan- en uitgaat. Je lichaam gebruikt verschillende signalen om aan te geven of je honger hebt of voldoende hebt gegeten. Daarbij spelen onder andere de hoeveelheid, samenstelling, geur, smaak, textuur en het volume van je maaltijd een rol.
Dat verklaart waarom je soms kunt merken dat je buik eigenlijk vol zit, maar je toch nog zin hebt in iets lekkers.
1. Je bent afgeleid tijdens het eten
Televisie kijken, scrollen op je telefoon of werken achter je laptop tijdens het eten klinkt onschuldig, maar hierdoor gaat je aandacht minder naar je maaltijd.
Je merkt daardoor mogelijk minder goed wat je eet en wanneer je verzadigd begint te raken.
Dit betekent natuurlijk niet dat je nooit meer voor de televisie mag eten. Het kan wel interessant zijn om het verschil eens te ervaren.
Eet bijvoorbeeld een keer een snack terwijl je televisie kijkt en neem dezelfde snack een andere keer bewust aan tafel. In welke situatie ben je je meer bewust van hoeveel je eet?
2. Je eet uit gewoonte
Sommige eetmomenten zijn zo sterk onderdeel geworden van je dagelijkse routine dat je er nauwelijks nog bij nadenkt.
Na het avondeten iets zoets. Bij de koffie een koekje. Tijdens je favoriete programma chips. Of zodra je thuiskomt uit je werk alvast iets uit de koelkast.
Je lichaam hoeft op zo’n moment niet per se extra voeding nodig te hebben. Je brein herkent simpelweg het vaste moment en verwacht eten.
Dat betekent niet dat die gewoontes verkeerd zijn. Het kan alleen helpen om te ontdekken welke eetmomenten automatisch zijn geworden.
Vraag jezelf bijvoorbeeld eens af:
- Waarom pak ik dit nu?
- Heb ik lichamelijke honger?
- Heb ik net gegeten?
- Zou ik dit ook nemen als het niet voor mijn neus stond?
- Is het vooral de gewoonte om op dit moment iets te eten?
Het antwoord hoeft niet te betekenen dat je vervolgens niets mag nemen. Bewustwording is de eerste stap.
3. Het eten smaakt nog steeds lekker
Dit is misschien wel een van de meest herkenbare redenen.
Je kunt lichamelijk al behoorlijk verzadigd zijn en toch nog trek hebben in een bepaalde smaak. Dat zie je bijvoorbeeld wanneer je na een uitgebreide maaltijd denkt: “Ik zit echt vol, maar een stukje chocolade zou er nog wel bij kunnen.”
Je maag is dan niet opeens weer leeg. Het kan simpelweg zijn dat een andere smaak aantrekkelijk is.
Ook de geur en structuur van eten kunnen ervoor zorgen dat je opnieuw zin krijgt. Denk aan de geur van versgebakken koekjes nadat je net hebt gegeten of een schaal chips die tijdens een film naast je staat.
Daar is op zichzelf niets mis mee. Het verschil zit vooral in bewust kiezen of gedachteloos blijven eten.
Wil je na het eten graag een stukje chocolade? Neem dan bijvoorbeeld een stukje, ga zitten en geniet ervan. Je hoeft jezelf niet wijs te maken dat je het niet mag.
4. Er staat simpelweg te veel eten voor je
De omgeving heeft behoorlijk veel invloed op eetgedrag. Wanneer er veel eten voor je staat, is het gemakkelijker om door te blijven eten.
Denk aan een grote pan pasta die midden op tafel staat, een open zak chips naast de bank of een schaal koekjes die de hele middag op tafel blijft staan.
Wanneer je iets voortdurend ziet en het binnen handbereik ligt, hoef je maar weinig moeite te doen om nog een hap of handje te nemen.
Een eenvoudige gewoonte kan daarom helpen: schep eerst een normale portie op en laat de rest van het eten niet automatisch voor je staan.
Heb je daarna nog honger? Dan kun je altijd nog een tweede keer opscheppen.
Maak de keuze iets bewuster
Je hoeft snacks niet uit huis te verwijderen. Je kunt ze wel minder opvallend bewaren.
Een open zak chips naast je op de bank maakt het heel gemakkelijk om steeds nog een handje te pakken. Doe je een kleine portie in een schaaltje en berg je de zak daarna op, dan creëer je vanzelf een bewuster eetmoment.
Hetzelfde geldt voor koek, chocolade en andere snacks.
Het doel is niet om jezelf te beperken, maar om gedachteloos dooreten iets minder gemakkelijk te maken.
5. Je eet uit verveling of stress
Eten heeft niet alleen met lichamelijke honger te maken. Het kan ook een manier worden om een moment op te vullen.
Wanneer je je verveelt, kan een snack voor afleiding zorgen. Wanneer je gestrest bent, kan iets lekkers voelen als een klein rustmoment of beloning.
Je hoeft jezelf daar niet voor te veroordelen. Het is interessanter om te ontdekken wat er achter het eetmoment zit.
Vraag jezelf:
“Wat heb ik eigenlijk nodig?”
Misschien is het eten waar je behoefte aan hebt. Maar misschien ben je vooral moe, heb je behoefte aan ontspanning of wil je even iets anders doen.
Een korte wandeling, een kop thee, muziek luisteren of even iemand bellen kan soms dezelfde behoefte aan een pauzemoment invullen.
En heb je daarna nog steeds trek? Dan kun je altijd opnieuw beslissen.
Kijk naar het moment vóór het eten
Je kunt bijvoorbeeld een korte pauze nemen voordat je iets pakt.
Wat gebeurde er vlak voordat je trek kreeg?
Misschien had je net een vervelend telefoongesprek. Misschien zit je al uren achter je computer. Misschien ben je gewoon moe.
Door niet alleen naar het eten zelf te kijken, maar ook naar wat eraan voorafging, kunnen bepaalde patronen zichtbaar worden.
6. Je eet te snel
Wanneer je snel eet, geef je jezelf weinig tijd om op te merken wat er tijdens de maaltijd gebeurt.
Je bent misschien vooral bezig met je bord leegmaken en merkt pas achteraf dat je eigenlijk behoorlijk vol zit.
Je hoeft daarom absoluut niet overdreven langzaam te eten. Probeer gewoon wat meer rust in je maaltijd te brengen.
Leg je bestek bijvoorbeeld af en toe neer. Neem een slok water. Praat met degene met wie je eet. En proef bewust wat je eet.
Juist doordat je niet voortdurend van de ene hap naar de volgende gaat, ontstaat er meer ruimte om te merken hoe je lichaam reageert.
Hoe stop je met dooreten als je eigenlijk genoeg hebt?
Het doel hoeft niet te zijn om nooit meer te eten terwijl je verzadigd bent. Dat is ook helemaal niet realistisch. Een verjaardag, etentje of gezellige avond draait nu eenmaal niet alleen om lichamelijke honger.
Het gaat er vooral om dat je steeds beter leert herkennen waarom je eet.
Neem halverwege even een pauze
Je kunt tijdens een maaltijd een klein rustmoment nemen.
Leg je bestek neer en vraag jezelf:
“Heb ik nog honger?”
Niet: “Mag ik nog eten?”
Maar simpelweg: “Heb ik nog honger?”
Misschien is het antwoord ja. Dan kun je rustig verder eten.
Misschien merk je dat je eigenlijk tevreden bent. Dan kun je ervoor kiezen om te stoppen.
Schep niet automatisch opnieuw op
Heb je je bord leeg? Wacht dan even voordat je opnieuw opschept.
Niet omdat een tweede portie verboden is, maar omdat je jezelf de gelegenheid geeft om te voelen of je echt nog honger hebt.
Heb je na een paar minuten nog steeds trek? Dan kan een extra portie natuurlijk prima passen.
Eet snacks uit een schaaltje
Als je zin hebt in chips, koekjes of chocolade, pak dan een portie in plaats van rechtstreeks uit de verpakking te eten.
Je kunt dan rustig genieten van wat je hebt gekozen, zonder dat de hoeveelheid automatisch blijft oplopen.
Kijk naar je volledige eetpatroon
Blijf je iedere dag enorm veel eten en heb je voortdurend honger? Dan is het misschien niet alleen een kwestie van gewoonte of afleiding.
Kijk dan ook naar de samenstelling van je maaltijden. Eiwitten kunnen bijdragen aan verzadiging en ook vezelrijke producten kunnen helpen om een maaltijd langer vullend te maken.
Een maaltijd met bijvoorbeeld groenten, een eiwitbron en volkorenproducten of aardappelen kan daardoor een andere verzadiging geven dan een maaltijd die vooral uit sterk bewerkte of vloeibare producten bestaat.
Ook regelmatig eten kan helpen om extreme honger en de neiging om tussen maaltijden door te snacken te beperken.
Dooreten terwijl je eigenlijk al vol zit, betekent dus niet automatisch dat je geen controle hebt over je eetgedrag. Vaak spelen er meerdere dingen tegelijkertijd.
Misschien ben je afgeleid. Misschien is het een vaste gewoonte. Misschien staat er simpelweg veel eten voor je of vind je de smaak zo lekker dat je nog een hap wilt. Ook stress, verveling en snel eten kunnen een rol spelen.
De volgende keer dat je merkt dat je eigenlijk al vol zit maar toch verder wilt eten, probeer dan eens een korte pauze te nemen. Vraag jezelf af of je nog lichamelijke honger hebt of vooral zin hebt in de smaak, de gewoonte of het moment.
Je hoeft jezelf vervolgens niets te verbieden. Het belangrijkste is dat je de keuze bewust maakt.
Want bewuster eten betekent niet dat je altijd moet stoppen zodra je een beetje verzadigd bent. Het betekent vooral dat je steeds beter begrijpt waarom je eet. En hoe beter je die signalen leert herkennen, hoe gemakkelijker het wordt om zelf te bepalen wat op dat moment bij je past. Benieuwd hoe je weet of je genoeg hebt gegeten en verzadigd bent? In deze blog ontdek je hoe je de signalen van verzadiging kunt herkennen.
