Voedselverspilling is iets waar veel huishoudens dagelijks mee te maken hebben. Een paar vergeten groenten achter in de koelkast, een half pak yoghurt dat niet meer wordt gebruikt of restjes avondeten die uiteindelijk in de afvalbak verdwijnen: afzonderlijk lijkt het misschien weinig, maar op jaarbasis kan het flink oplopen.
Minder eten weggooien is niet alleen goed voor het milieu, maar kan ook behoorlijk schelen in je boodschappenbudget. Bovendien hoeft het voorkomen van verspilling helemaal niet ingewikkeld te zijn. Met een paar slimme gewoontes kun je voorkomen dat je meer koopt dan je nodig hebt, producten vergeet en restjes onnodig weggooit.
Het begint eigenlijk al voordat je boodschappen doet. Door vooraf te kijken wat je nog in huis hebt en iets beter na te denken over hoeveel je nodig hebt, kun je veel verspilling voorkomen. Maar ook bewaren, koken en omgaan met restjes spelen een belangrijke rol.
Waar ontstaat voedselverspilling in de keuken?
Voedselverspilling ontstaat vaak niet door één grote fout, maar door een hele reeks kleine gewoontes. Je koopt bijvoorbeeld meer dan nodig, vergeet wat achter in de koelkast ligt of maakt structureel te grote porties.
Een goede eerste stap is daarom om te kijken waar het bij jou thuis misgaat.
Te veel boodschappen kopen
Aanbiedingen kunnen aantrekkelijk zijn, maar een grote verpakking is niet automatisch voordeliger. Wanneer een deel uiteindelijk wordt weggegooid, betaal je immers voor voedsel dat je niet hebt opgegeten.
Kijk daarom voordat je boodschappen doet eerst wat je nog in huis hebt. Misschien liggen er nog groenten, aardappelen, rijst of andere ingrediënten waarmee je al een maaltijd kunt maken.
Maak vervolgens een boodschappenlijst en probeer je daar zoveel mogelijk aan te houden.
Geen maaltijdplanning
Je hoeft niet iedere maaltijd een week van tevoren volledig uit te werken, maar een beetje planning kan veel helpen.
Wanneer je bijvoorbeeld weet dat je dinsdag weinig tijd hebt om te koken, kun je alvast kiezen voor een eenvoudige maaltijd. Op een andere dag kun je juist een gerecht plannen waarin groenten worden gebruikt die sneller op moeten.
Zo voorkom je dat je aan het einde van de week met allerlei losse producten zit die allemaal tegelijk gebruikt moeten worden.
Te grote porties koken
Ook te veel koken is een belangrijke oorzaak van verspilling. Het is natuurlijk prettig om ruim voldoende eten te hebben, maar een pan die structureel te groot is, levert uiteindelijk veel restjes op.
Probeer daarom hoeveelheden beter af te stemmen op het aantal personen dat mee-eet.
Heb je toch te veel gemaakt? Gooi het dan niet automatisch weg. Bewaar restjes goed en plan ze voor de volgende dag of vries ze in wanneer dat geschikt is.
Producten vergeten
Een overzichtelijke koelkast kan verrassend veel verschil maken. Wanneer producten achterin verdwijnen, is de kans groter dat je ze vergeet.
Zet producten die als eerste gebruikt moeten worden daarom vooraan. Nieuwe boodschappen kunnen daarachter.
Controleer daarnaast regelmatig wat er nog ligt.
Hoe kun je slimmer omgaan met boodschappen en restjes?
Voedselverspilling voorkomen begint vooral met slimmer omgaan met wat je al hebt. Dat betekent niet dat je ieder product tot de laatste kruimel moet bewaren, maar wel dat je bewuster kijkt naar wat nog bruikbaar is.
Kijk eerst in je koelkast
Voordat je een boodschappenlijst maakt, kijk je eerst wat je nog hebt. Maak eventueel een snelle inventarisatie van groenten, fruit, zuivel, brood en andere producten die binnenkort gebruikt moeten worden.
Je kunt daarna je maaltijden aanpassen aan wat er nog ligt.
Heb je bijvoorbeeld paprika, courgette en wortel? Dan kun je daar een wokgerecht van maken. Heb je aardappelen en verschillende groenten over? Dan is een ovenschotel een eenvoudige oplossing.
Maak een restjesdag
Een vaste restjesdag kan een handige gewoonte zijn. Kies bijvoorbeeld één avond per week waarop je geen nieuw recept maakt, maar juist de koelkast leegmaakt.
Dat kan een soep, curry, pasta, omelet of ovenschotel worden.
Het voordeel is dat je niet hoeft te wachten tot producten bijna bedorven zijn. Je gebruikt ze bewust op voordat je opnieuw boodschappen doet.
Gebruik restjes als ingrediënten
Een restje gekookte groenten hoeft niet per se opnieuw als bijgerecht op tafel te komen.
Je kunt ze verwerken in een omelet, frittata, soep, pastasaus of hartige taart. Een kleine hoeveelheid rijst kan bijvoorbeeld de volgende dag worden gebruikt in een nasi-achtig gerecht.
Ook overgebleven kip, vlees of vis kan in sommige gerechten worden verwerkt, zolang het goed gekoeld en volgens de voedselveiligheidsadviezen is bewaard.
Door restjes als ingrediënten te zien in plaats van als een complete maaltijd die opnieuw moet worden gegeten, krijg je veel meer mogelijkheden.
Vries eten op tijd in
De vriezer kan een goede bondgenoot zijn tegen voedselverspilling.
Heb je te veel gekookt? Vries een portie in voordat het te lang in de koelkast staat. Ook brood, bepaalde groenten, kruiden en verschillende bereide gerechten kunnen geschikt zijn om in te vriezen.
Verdeel eten bij voorkeur in kleine porties. Zo hoef je niet een hele bak te ontdooien wanneer je maar één portie nodig hebt.
Zet bovendien een datum op de verpakking. Daardoor weet je welke producten het eerst gebruikt moeten worden.
Leer houdbaarheidsdatums kennen
Niet iedere datum op een verpakking betekent hetzelfde.
Een product met een THT-datum, oftewel “ten minste houdbaar tot”, kan na die datum soms nog prima gebruikt worden wanneer het product goed is bewaard en nog goed ruikt, smaakt en eruitziet.
Bij een TGT-datum, “te gebruiken tot”, ligt dat anders. Deze datum wordt gebruikt voor zeer bederfelijke producten. Na deze datum moet je het product niet meer gebruiken.
Het is daarom belangrijk om niet automatisch ieder product weg te gooien zodra de datum is bereikt. Tegelijkertijd moet je bij bederfelijke producten juist voorzichtig zijn.
Bewaar producten op de juiste manier
De houdbaarheid van voedsel wordt sterk beïnvloed door de manier waarop je het bewaart.
Groenten hebben bijvoorbeeld niet allemaal dezelfde ideale bewaarmethode. Tomaten, uien en aardappelen kunnen vaak beter buiten de koelkast worden bewaard, terwijl bladgroenten en broccoli juist gekoeld moeten worden.
Ook restjes van een warme maaltijd kun je beter niet langdurig op kamertemperatuur laten staan. Laat ze op een veilige manier afkoelen, bewaar ze gekoeld en gebruik ze binnen de aanbevolen termijn.
Hoe maak je minder verspillen een vaste gewoonte?
De grootste winst zit uiteindelijk niet in één slimme truc, maar in gewoontes die je iedere week opnieuw toepast.
Een goede gewoonte is om één moment per week te nemen om je koelkast, vriezer en voorraadkast te controleren. Kijk welke producten binnenkort gebruikt moeten worden en bedenk daar alvast een maaltijd omheen.
Je kunt daarbij werken met een eenvoudige volgorde: wat moet als eerste op, wat kan nog een paar dagen wachten en wat is lang houdbaar?
Ook tijdens het koken kun je bewuster omgaan met hoeveelheden. Weeg pasta, rijst of andere producten eventueel af wanneer je merkt dat je vaak te veel maakt. Na verloop van tijd leer je vanzelf beter inschatten hoeveel je nodig hebt.
Groenten die niet meer perfect zijn, kun je vaak nog verwerken in warme gerechten. Een slappe wortel kan bijvoorbeeld in soep, een zachte paprika in een saus en verschillende restjes groenten kunnen samen in een omelet of ovenschotel.
Dat betekent natuurlijk niet dat je alles koste wat kost moet bewaren. Wanneer voedsel duidelijk bedorven is, beschimmeld is of onaangenaam ruikt, kun je het beter weggooien.
Een andere handige gewoonte is om boodschappen niet alleen op prijs te beoordelen. Een grote verpakking lijkt misschien goedkoop per kilo, maar als je uiteindelijk een derde weggooit, is een kleinere verpakking financieel vaak verstandiger.
Voor gezinnen kan groot inkopen juist wel handig zijn wanneer producten snel worden opgegeten. Voor kleinere huishoudens zijn kleinere verpakkingen, diepvriesproducten en producten met een langere houdbaarheid soms praktischer. Benieuwd welke groenten je het beste kunt invriezen en hoe je dat doet? In deze blog ontdek je welke groenten geschikt zijn en hoe je ze goed bewaart.
